Eerst het eerlijke antwoord

Structureel minder uren werken tegen volledig hetzelfde salaris is de uitzondering, niet de regel. Maar er zijn vijf routes waarmee je dichtbij komt — soms verrassend dichtbij. En zelfs als geen enkele route past, is de kale rekensom milder dan de meeste mensen denken: een dag minder kost netto geen 20 maar eerder 12 tot 16 procent (zo zit dat).

Route 1: het generatiepact (voor 55-plussers)

De koninklijke route voor oudere werknemers: bijvoorbeeld 80 procent werken tegen 90 procent salaris met volledige pensioenopbouw. Je levert dus maar de helft van het brutoverschil in, en netto nog minder. Beschikbaarheid hangt af van je cao of werkgever; alles erover lees je bij minder werken vanaf 55.

Route 2: betaald ouderschapsverlof (voor jonge ouders)

Ouders hebben per kind recht op 9 weken betaald ouderschapsverlof (UWV betaalt 70 procent van je dagloon) in het eerste levensjaar, plus onbetaald verlof tot het kind 8 is. Veel ouders smeren het betaalde deel uit: een dag per week gedurende maanden, tegen 70 procent doorbetaling van die dag. Sommige cao's vullen aan tot 100 procent — dan werk je tijdelijk écht minder voor hetzelfde geld. Check je cao vóór je onbetaald verlof aanvraagt.

Route 3: bovenwettelijke vakantiedagen inzetten of bijkopen

Heb je 30-plus vakantiedagen? Dan kun je er vaak structureel een patroon van maken: elke twee weken een dag verlof is effectief een 4,5-daagse werkweek, zonder dat je contract of salaris wijzigt. Veel cao's en cafetariaregelingen laten je bovendien dagen bijkopen tegen brutoloon — fiscaal hetzelfde als minder werken, maar flexibel en omkeerbaar per jaar.

Route 4: de 36-urige werkweek in je cao

In sectoren als de zorg, banken en de overheid is voltijds vaak al 36 uur. Werk je feitelijk 40 uur met tijd-voor-tijd of ADV, dan kun je die compensatie soms omzetten in een vaste vrije (halve) dag. Je salaris blijft het cao-voltijdssalaris; je werkweek wordt korter. Vraag HR hoe ADV/compensatie-uren bij jou uitbetaald of opgenomen kunnen worden.

Route 5: onderhandelen bij een nieuwe baan of promotie

De sterkste route van allemaal: bij een overstap of promotie is "32 uur voor dit salaris" een onderhandelbare arbeidsvoorwaarde als elke andere. Werkgevers die je graag willen, bewegen hier vaker in mee dan zittende werkgevers die een precedent vrezen. Vraag het vóór je het aanbod accepteert — daarna is je onderhandelingsmacht weg.

Wat meestal níet werkt

  • "Ik doe hetzelfde werk in minder uren, dus zelfde salaris" — begrijpelijk argument, maar juridisch bepaalt je contracturenaantal je loon. Zonder regeling betaalt de werkgever naar uren.
  • Onbetaald verlof als sluiproute — dat ís minder salaris, alleen anders geboekt. Soms wel handig voor tijdelijke periodes, omdat je contract (en pensioengrondslag, afhankelijk van de regeling) intact blijft.
  • Wachten tot het vanzelf ter sprake komt — regelingen als het generatiepact worden zelden actief aangeboden. Wie niet vraagt, krijgt de standaardroute.
Lukt geen van de routes? Reken dan in elk geval het echte prijskaartje uit voordat je het idee opgeeft. Een dag minder kost bij modaal ongeveer €400 netto per maand — en toeslagen kunnen daar nog een flink stuk vanaf halen.

Wat kost het jou zonder regeling?

Die uitkomst is je onderhandelingsbasis voor elke route hierboven.

Bereken je netto verschil